Përbërësit
4 salcice të vogla
Mish I grirë
½ filxhan qepë e grirë
2 thelpinj hudhër
1 filxhan domate të shtypura
2 filxhan salce domate
2 filxhan pastë domate
½ filxhan ujë
2 luge gjelle sheqer I bardhe
1 lugë caji kopër
2 lgë caji basiliko e grirë
1 lugë caji kripë
4 lugë gjelle majdanoz I grirë
1 lugë caji erëza italiane
½ lugë caji piper
Rikota
1 kokërr vezë
Mozzarella
1 filxhan parmixhan
Lasanja
Në një tigan me pak vaj skuqim salcicet e grira, mishin, qepën e grirë dhe hudhrën e I lëmë për rreth 20 minuta.
Më pas shtojmë pasten e domates, domatet e shtypura, salcen e domates dhe ujin. I përziejmë . Pas 5 minutash shtojmë sheqerin, kopërin, bazilikon, VETEM 2 lugë gjelle majdanoz( dy të tjerat na duhen për më vonë), kripën , erëzat dhe piperin. I përzjejmë të gjitha bashkë. I mbulojmë më një kapak dhe I lëmë të ziejnë për 1 orë ose më shumë.( MOS E LINI TE SHTEROJE FARE UJIN)
Ndërkohe vendosini lazanjat ne ujë të ngrohtë për rreth 15 minuta, por duke I kontrolluar herë pas here në mënyrë që të mos ngjisin më njëra tjetrën. Në një tas të vogël përzjejmë rikotën me një kokërr vezë dhe 2 lugët e tjera të majdanozit. I përzjejmë të gjitha me një lugë.
Më pas marin tavën ku do ti shtrojmë dhe e lyejmë me gjalp të shkrirë që të mos ngjisin lazanjat. Shtrojmë shtresën e parë të lazanjave. E lyejme me përzjerjen e rikotës, sperkasim me copa të prera mozarelle pastaj parmixhan dhe e shtrojme shtresen e pare të kimës me domate. Më pas vendosim përsëri shtresën e dytë të lazanjave dhe bëjmë të njëjtën procedurë duke e lyer me përzjerjen e rikotës, mozzarella e ne fund parmixhan e kimën. Mund të vendosini shtresa lazanje sat w doni sipas dëshirës por gjithmonw duke ndjekur rradhwn. Shtresa e fundit duhet të jenë lazanjat të mbuluara me përzjerjene rikotës, copat e mozarellës dhë parmixhano të grirë sipër. Gjithashtu hidhin dhe disa copa gjalpi sipër në fund. Mbulojeni me letër alumini dhe lërëni n furrë për 25 minuta. Më pas hiqeni letrën e aluminit dhe lëreni dhe për 25 minuta të tjera.
12 vezë të ziera
½ filxhan majonëzë
½ filxhan djath parminxhan I grirë
2 lugë caji qepë e grirë
½ lugë caji erëza sipas dëshirës
½ lugë caji mustardë
Piper
speca të kuq
Prisni një shtresë nga fundi I cdo veze qe të sheshohet. Ndani lart në formë zig zag gjysmën e vezës. Nxirni me kujdes të verdhat e vezëve , vendosini në një tas dhe shtypini me ndihmën e nje piruni. Shtoni majonezë, djath parmixhan,qepë, erëza sipas dëshirës, mustardën dhe piperin e përzjejini të gjitha bashkë me të verdhat e vezëve. Mbushini vezët dhe vendosini “kapucët” e vezës. Prisni në feta ullinjtë për të krijuar sytë si në fotografinë e ilustruar. Prisni 12 trekëndësha të vegjël speca për të formuar sqepin.
2 filxhanë miell
2/3 filxhan sheqer
2 lugë caji sodë buke
1 ½ lugë caji kanellë
½ lugë caji arrëmyshk
½ lugë caji kripë
¾ filxhan salcë molle
¼ filxhan vaj vegjetal
3 vezë të mëdha
3 filxhan karrota të grira hollë
Për të përgatitur salcën e mollës ju duhen:
4 mollë të mëdha jeshile, të qëruara dhe të grira hollë.
2 lugë gjelle gjalp
1/3 filxhan sheqer
2 lugëcaji limon I grirë hollë
¼ filxhan ujë
Në një tigan të thelle, shtoni mollët, gjalpin, sheqerin, limonin e grirë dhe ujin. Lërini në zjarr të ngadaltëë duke e përzjerë vazhdimisht, derisa mollët të zbutën.
Në një tas të madh, përzjeni miellin, sheqerin, sodën e bukës, kanellën, arrëmyshkun dhe kripën. Në një tas tjetër të vecantë, kombinoni salcen e mollës, vajin dhe vezët. Shtoni përzjerjen e miellit duke e përzjerë derisa përbërësit të përzjehen mirë. Shtoni karrotat dhe përzjejeni përsëri. Hidheni brumin e rrahur në një tepsi keku. Piqeni kekun në furrë të nxehur që më parë, për rreth 1 orë e 10 minuta, ose derisa kur fusni brënda një kunj dhëmbësh dhe del I pastër.
Nxirreni kekun dhe lërëni të ftohet, Më pas me një thikë priteni anësoret në mënyrë që keku të shkëputet nga cepat e tepsisë. Pasi të jetë ftohur ktheheni përmbys dhe priteni në 16 copa.
Kjo recetë është e ngjashme me bukët pikante që haen në fshatrat lindore të Italisë, të cilat mbushen me lloje të ndryshme djathrash, proshutë të gatuar dhe sallamra të ndryshme. Sasia e ujit që nevojitet varet nga tipi I miellit që përdoret.. Përdorsni mjaftueshëm sa për të krijuar brumin, I cili mund të përgatitet me dorë. Mund të zëvëndosini një sallam tjetër të vënd të proshutës, nëse preferoni
Për një bukë
2 ½ lugë caji maja
1 lugë gjelle vaj ulliri
3 ½ filxhan miell
½ lugë caji sëbashku kripë dhe piper I zi
100 gram proshutë, priteni në zara të vegjël
50 gram provolone(lloj djathi Italian), priteni në zara të vegjël
¾ filxhan djath parmixhan
Ujë I ngrohtë
Spërkateni majan mbi një filxhan ujë të ngrohtë dhe lërëni derisa të bëjë flluska, rreth 5 minuta. Shtoni vajin, miellin, kripën dhe piperin, dhe hidhni ujin, aq sa shihni se ka nevojë duke e përzjerë ndërkohë më një lugë druri dersia të bëhet një brum I punueshëm. Punojeni me duar në një sipërfaqe me miell për rreth 10 minuta derisa të krijoni një brum të butë.Nëse brumi ju duket se ngjit, atëherë shtoni dhe pak miell. Lyeni me vaj një tas të madh dyfish masën e bukës, dhe vendoseni brumin në tas, mbulojeni atë më një letër plastike, dhe lëreni të fryhet derisa të dyfishohet per rreth 1 ½ orë
Vajisni një tepsi, dhe vëreni brumin në qëndër. Shtrijeni brumin me duart tuaj, dhe shpërndani proshutën dhe djathin lart. Paloseni brumin që të mbulohet proshuta dhe djathi, dhe më pas shtrijeni dhe mbështilleni brumin disa herë me duart tuaj, në mënyrë që të shpërndahen përbërësit brënda bukës.
Për ti dhënë formë, rrotullojeni brumin në formë litari, dhe lidhini dy fundet bashkë, në mënyrë që të keni një unazë të madhe. Mbështilleni me letër plastike dhe njëherë tjetër, dhe lëreni ashtu të fryhet përsëri për rreth 1 orë.
Ngroheni sobën në 200 gradë Celsius. Piqeni bukën për 30 minuta, ose derisa të marrë një ngjyrë të këndshme kafe dhe floriri. Lëreni të ftohet diku, dhe priteni kur është akoma pak e ngrohtë.
Shënim: Mund ta lyeni bukën me 1 të verdhë veze të rrahur me një lugë caji ujë që ti jepni bukës një sipërfaqe të shkëlqyeshme, nëse dëshironi
Brumi Kjo recetë bën brumë të mjaftueshëm për 2 keka.
(**filxhan=filxhan caji)
4 filxhane miell
2 lugë caji kripë
1 lugë gjelle sheqer
Pak fryrës keku
½ filxhan me ujë të ftohtë
1 vezë
1 lugë gjelle uthull e bardhë
Për pjekjen:
4 lugë gjelle qumësht
4 lugë gjelle sheqer
Për të përgatitur brumin, përzjeni sëbashku miellin, kripën dhe sheqerin.Hidheni fryrësin në miell. Përzjeni sëbashku ujin, vezën, dhe uthullën në një filxhan. Shtoni përzjerjen e vezës në miell dhe përzjejeni derisa të njëhësohen. Gjysmën e brumit bëjeni si top dhe mblidheni me një qese plastike. Vendosini në frigorifer për një orë. Gjysmën tjetër vendoseni në akull, për ta përdorur një ditë tjetër.
Mbushja:
3 filxhane me fiq të grirë
2 mollë të mëdha të qëruara, hequr bëthamen dhe bërë në zara
½ filxhan arra të grira
½ filxhan sheqer
1 lugë caji kanellë
¼ filxhan verë Marsala( version I ëmbël)
Vendosini gjithë përbërësit në një tigan të rëndë dhe skuqini në zjarr të mesëm derisa sheqeri të shkrihet dhe fiqtë fillojnë të zbuten e të hapen. Hiqeni nga zjarri dhe lëreni të ftohet.
Ngroheni sobën në 180 gradë. Ndajeni brumin përgjysëm dhe rrotullojeni njërën gjysmë në një tepsi. Ta zërë të gjithë tepsinë dhe në anësore ngriheni pak më shumë brumin. Hidhni mbushjen në kek në mënyrë të njëtrajtshme. Pasi ta keni bërë këtë, vendosni pjesën tjetër të brumit për ta mbuluar atë, dhe me kujdes bashkojini pjesën e poshtme dhe të sipërme të brumit me duar. Me ndihmën e një thike mund të hiqni pjesë ekstra. Hapini katër vrima kekut dhe lyejini pjesën e sipërme me qumësht. Spërkatni sheqerin mbi qumësht, teksa është akoma e njomë. Piqeni kekun për 1 deri në 1 ¼ orë derisa korja të marë një ngjyrë të kaftë. Nëse gjatë pjekjes korja bëhet shumë kafe me kujdes mbulojeni me letër alumin. Ftoheni 15 minuta përpara se t’a servirni.
Kur vjen puna tek vera dhe ushqimi, shumë njerëz janë me rregullin “e kuqja shkon me të kuqen, e bardha shkon me të bardhën”, e cila do të thotë se vera e kuqe shkon me mishin e kuq dhe e bardha me peshkun dhe bulmetin. Më pas vjen dhe teorema postmoderne që thotë se ” nëse ju pë pëlqen shija atëherë ai është kombinimi perfekt”.
Përvec këtyre rregullave të thjeshtë, shumë njerëz akoma nuk e dinë se si të kombinojnë verën me ushqimin. E vërteta është se, shumë njerëz nuk e dini cfarë shijon e cfarë jo. Fatmirësisht, arti I kombinimit mes ushqimit dhe verës është një llogjikë shumë e thjeshtë për t’u ndjekur.
Ideja kryesore është se ushqimi duhet të ketë “një shans luftimi të barabartë” me verën dhe e kundërta. Në fjalë më të thjeshta nuk duhet të dominojnë njëra tjetrën. Kur hani një ushqim, shija dhe kënaqësia nga ai ushqim duhen shijuar. Kur vjen rradha e verës për t’a pirë, ajo duhet të japë një kënaqësi paralele me ushqimin. Tani, kur vjen rradha për të ngrënë ushqim përsëri pas verës, ushqimi duhet të jetë “ylli” I atij momenti. Dhe kur vjen përsëri rradha e verës, ajo duhet të ngrihet lart në piedestal përsëri.
Shkurtimisht, ushqimi duhet të jetë në gjëndje të zevëndësojë aromën dhe shijen e verës në cdo kafshatë, dhe e kundërta, vera duhet të jetë në gjëndje të zëvëndësojë shijen e ushqimit në cdo gllënkë. Kur kombinimi nuk do të jetë I saktë atëherë, atëheri njëri do jetë mbi tjetrin.
Për të arritur këtë, duhet të merrni në konsideratë shijet dominuese që gjenden dhe tek ushqimi dhe tek vera. Ushqimet e ëmbla, sic janë ëmbëlsirat shkojnë me verërat e ëmbla. Ushqimet pak të hidhura sic psh. Mishi do të shkonin me një verë të hidhur. Ushqimet acidike, ose ato ushqime të cilar shoqërohen nga uthulla ose limoni, shkojnë më shumë me verërat acidike.
Shijet e disa verërave:
Verërat acidike përfshijnë: Sauvignon Blanc, Riesling, Bordeaux I bardhë për të bardha dhe Pinot Noir, Burgundy I kuq, Sanviovese, e Gamay për të kuqet. Verërat e bardha acidike zakonisht shkojnë më ushqimet e detit sepse kanë shije delikate. Verërat e kuqe acidike shkojnë me pjata me bazë domateje dhe ushqim deti të grirë.
Verërat e tharta( hidhur) përfshijnë Cabernet Sauvignon, Bordeaux I kuq, Zinfandel I kuq dhe Merlot. Këto zakonisht shkojnë me biftek dhe me ushqime të pjekura.
Verërat e ëmbla përfshijnë Voyray, Asti Spumante, Chenin Blanc, shumica e verërave gjermane për të bardha dhe Lambrusco, Port, Sherry dhe Vermouth për të kuqet. Këto zakonisht shkojnë me ëmbëlsirat ose vetë.
Të kombinuarit e verës me ushqimin nuk është dhe aq e vështirë me këtë guidë të thjeshtë. Kombinim të mbarë!
Të përgatiturit e rizotos në shtëpi kërkon një teknikë të vecantë gatimi që është karakteristike në Italinë e Veriut dhe përdoret për të gjitha tipet e rizotove që ju dëshironi të gatuani. Megjithëse zgjedhjet e erzave janë të pafundme, duhet të filloni nga një bazë gjithmonë. Dy përbërësit kryesorë janë orizi dhe lëngu (mish ose lëng zarzavate)
Duhet përdorur një lloj orizi I vecatë Italian që rritet vecanërisht në Itali si Arborio, Vialone Nano ose Cararoli.
Lëngu I zarzavateve duhet të përgatitet në shtëpi,për të siguruar rezultate të shijshme, por nëse gjëndeni në rrethana që është e pamundur atëherë mundohuni të blini lëngun e zarzavateve më të mirë. Ju mund të përdorni, lëng pule, mishi, peshku, perimesh ose lloj tjetër gjithmonë në varësi të përbërësve që do përdorni në rizoton përkatëse.
Për 4 veta
Nëse dëshironi mund të përdorni perim tjetër në vënd të kungullit, por ky kombinim është mjaft I shijshëm. Shpargu është një perim që shkon shumë mirë me karkalecat, dhe krijon kombinimin e ngjyrës rozë dhe jeshile. Mundohu të gjeni kunguj të vegjël për shije sa më të mirë.
4 luge gjelle gjalp (2 luge hiqini vecmas për në fund)
2lugë gjelle vaj ulliri
¼ gotë qepë e grirë hollë
2 gota oriz Arborio
½ gotë verë e bardhë
6 gota lëng perimesh ose pule
3 kunguj të vegjël, pritini fundet, pritini përgjys përsëgjati dhe pritini hollë
500 gram, karkalecë të freskët dhe të vegjël, pritini përgjysmë
½ gotë majdanoz I freskët dhe I grirë
½ gotë djath parmexhan I grirë
Ngrohni 2 lugët e gjellës me gjalp në një tigan të madh me vajin. Shtoni qepët dhe lërini derisa të marin pak ngjyrë. Shtoni orizin dhe përzjejeni derisa të mbulohet tërësisht me gjalpin dhe vajin. Filloni të shtoni verën, dhe përzjejeni vazhdimisht në zjarr të mesëm derisa të thithet komplet. Filloni të shtoni ½ gotë me lëng të ngrohtë, dhe përzjejeni derisa t’a thithë komplet. Vazhdoni në këtë mënyrë, duke shtuar lëngun e nxehtë, dhe duke e përzjerë vazhdimisht.
Rreth 10 minuta më vonë, shtoni kungullin dhe vazhdoni të gatuani dhe për 7 minuta të tjera. Shtoni karkalecat, dhe le të vazhdojë në zjarr derisa të jetë bërë orizi, por të mos jetë as shumë I butë e as shumë I fortë në dhëmbë. Hiqni nga zjarri, dhe shtoni gjalpin e mbetur, majdanozin dhe djathin parmixhan.
Servireni
Ju bëftë mirë!
Një salcë e mrekullueshmë që shkon shumë me ushqimet e detit, mishin ose me pulë të qëruar të ftohtë. Për një filxhan të madh
1 fetë bukë italiane
uthull e kuqe
një tuf majdanozz I freskët
2 thelpinj hudhër
1 vezë e zierë mirë
1 filxhan I madh vaj ulliri
kripë dhe piper për shije
Zhyteni bukën në uthull për rreth 20 minuta. Grini majdanozin dhe hudhrën sëbashku derisa ti keni grirë hollë fare. Në përzjerjen me majdanoz e hudhër në një tas, shtoni të verdhën e vezës së zier( mos e përdorni të bardhën). Shtrydheni bukën derisa të thahet dhe thërmojeni në tas. Duke shtuar nga pak vaj ulliri përzjejeni vazhdimisht derisa të krijoni një salcë kremoze. Spërkateni me kripë dhe piper, dhe ruajeni në frigorifer derisa të jeni gati për ta përdorur.
Shënim: Mund të shotni sipas dëshirës dhe përbërës të tjerë si sardele ose tjetër.
Kto biftekë rrole të shijshëm gatuhen me salcë domate dhe verë të kuqe. Ato shkojnë shumë me rizoto milaneze, ose patate të shtypura me hurdha .
Për 6 persona
1 1/2 kundërfiletë e shtypur(rrahur), priteni në 12 feta të holla
2 thelpinj hurdhë të grira hollë
2 lugë gjelle rozmarinë të freskët
6 feta të holla proshutë, të prera në gjysmë
1/4 djath parmixhan zgare
1/3 gotë vaj ulliri
1 gotë verë të kuqe
1 karrotë, e grirë hollë
1/2 qepë,e grirë hollë
1 kërcell selino, e grirë hollë
2 gota domatë të grira hollë
Kripë dhe piper
1/4 gotë majdanoz I grirë I freskët
Shtypni secilin biftek në feta të holla. Spërkatini sipwr me hurdha të grira, rozmarinë të grirë dhe djath sipër. Mbuloji këto me një fetë proshutë, dhe rrotullojini e mblidhini e në fund vendosni një shkopinj dhëmbësh( stikadent) që të qëndrojë e mbledhur.
Ngrohni vajin në një tigan, dhe hidhni bifteqet e mbledhur, e lërini derisa të marrin një ngjyrë bojëkafe në të gjitha anët, rreth 3-4 minutash. Vendosini në një pjatë vecmas, dhe hidhni në tigan qepët karrotat dhe selinon. Gatuajini derisa të zbuten perimet. Shtoni verën, dhe gatuajini derisa të përgjysmohet. Shtoni domatet, kripën dhe piperin. Gatuani në zjarr të mesëm, derisa të shihni që salca ka filluar të trashet, për rreth 5 minuta. Hiqini shkopinjtë e dhëmbëve nga rroletë, dhe hidhini ato përsëri në tigan ku ndodhet salca. Shtoni majdanoz të freskët, dhe gatuajini derisa të jenë gati, rreth 3-4 minuta. Servirini të nxehta në një cep të pjatës sipas dëshirës.